Één kopje koffie?
- Tilly Gelok
- 27 aug 2025
- 4 minuten om te lezen
Bijgewerkt op: 29 aug 2025
Wat je moet weten over koffie drinken tijdens de zwangerschap.
(en waarom je soms nóg beter een goede ‘gewoon koffie’ kunt drinken)
Voordat ik de geboortezorg instapte, werkte ik 11 jaar in de koffie als koffie-expert, een passie die altijd deel van mij zal blijven. Die liefde voor koffie neem ik mee, zeker nu ik zelf zwangere vrouwen mag begeleiden als doula. Want ja, zwanger zijn en koffie… dat is een relatie waar je soms keuzes in moet maken. Maar wat zijn die keuzes eigenlijk, en waar let je dan op?
Disclaimer:
Deze blog is gebaseerd op mijn persoonlijke kennis en ervaring als voormalig koffie-expert én moeder. Het is geen medisch advies. Iedere zwangerschap is anders; bespreek altijd met je verloskundige, gynaecoloog of arts wat in jouw situatie verstandig is voordat je je voedings- of cafeïne-inname aanpast.
Waarom 'decaf' niet altijd betekent ‘chemical-free’
Met de komst van baby ga je ineens nog beter letten op wat je eet, drinkt, ruikt… alles telt. We weten allemaal dat cafeïne niet per se gezond is, daarom kiezen veel zwangere vrouwen voor decaf-koffie. Maar, wist je dat die in sommige gevallen bewerkt is met chemische oplosmiddelen zoals methyleenchloride of ethylacetaat? Beide zijn toegestaan, mits residu’s onder de zeer lage wettelijke norm blijven, maar dit is wat mij betreft wél iets waar je bewust van mag zijn.
Gelukkig bestaan er ook methodes om koffie te decafeïneren zonder chemicaliën. Ik zal je de details besparen, maar let op de namen: Swiss Water Process, of CO₂-extractie. Beide methodes zijn zeer schoon, werken zonder chemische stoffen, en halen de cafeïne eruit met water of koolstofdioxide. En waar bij veel decaf-koffie de smaak verloren gaat, behoudt de Swiss Water-methode deze wel (met een cafeïne reductie tot wel 99,9%).
Hoge kwaliteit 'gewoon koffie' kan juist minder cafeïne bevatten
Misschien een niet zo populaire mening, maar decaf koffie smaakt gewoon niet hetzelfde als 'gewone koffie'. Wil je toch liever 'gewoon koffie’ blijven drinken? Dan heb ik goed nieuws voor je: hoogwaardige specialty koffies bevatten minder cafeïne dan massaproductie-merken uit de supermarkt. Om dit uit te leggen moet ik toch een kort lesje koffieproductie geven.
Cafeïne
Cafeïne is het natuurlijk afweermechanisme van de koffieplant. Ofwel; als de plant meer te maken heeft met insecten en ziekten, zal hij meer cafeïne aanmaken om zich hiertegen te kunnen verweren. Wellicht ben je al eens de namen: arabica en robusta tegengekomen. Dit zijn type koffieplanten (net zoals je cherry- en vleestomaten hebt).
Koffiesoorten
Een arabica koffieplant groeit het beste boven de 1000 meter boven zeeniveau. Hier zijn weinig insecten en ziekten en dus maakt de plant van nature minder cafeïne aan. Echter, wanneer je arabica koffie in de supermarkt koopt werd deze vaak geproduceerd op plantages onder de 1000 meter, zodat de plant dan meer (massa)productie geeft. Resultaat; meer cafeïne, ondanks dat het arabica is. Daarnaast wordt voor deze massaproductie vaak veel gebruik gemaakt van chemische bestrijdingsmiddelen (tenzij je biologische koffie koopt). Kortom; een arabica uit de supermarkt kan nog steeds veel cafeïne bevatten.
Robusta is een koffieplant die groeit vanaf zeeniveau. Je raadt het al; deze koffieplant maakt daardoor veel cafeïne aan.
Om zo min mogelijk cafeïne binnen te krijgen moet je op zoek gaan naar een arabica koffie die hoog gegroeid is. Dit is vaak bij specialty koffiebranders op de website te vinden.
Branding
Om meteen een mythe uit de wereld te helpen. De branding van de koffie heeft nauwelijks invloed op de hoeveelheid cafeïne. Sterker nog; donker gebrande koffie bevat zelfs minder cafeïne dan licht gebrande koffie. Dit verschil is echter nihil.
Zetmethode
Verrassing! Espresso bevat minder cafeïne dan filterkoffie! Dit heeft te maken met de contacttijd met het water. Ik zal er niet te diep op induiken, maar hoewel een espresso sterker smaakt dan filterkoffie, bevat deze zetmethode minder cafeïne. Het helpt trouwens niet om een cappuccino te nemen in plaats van een espresso. Je drinkt dan namelijk gewoon een espresso met melk en de melk breekt geen cafeïne af. (Net zoals een baco net zo veel alcohol bevat als een shotje Bacardi).
Praktische tips van een koffie-expert (én moeder)
Decaf-koffie is nooit 100% cafeïne vrij, er blijft altijd een beetje cafeïne achter in de boon.
Kies Swiss Water- of CO₂-decaf als je (bijna) geen cafeïne wilt en chemische stoffen wilt vermijden. Deze methodes zijn veilig en vrij van chemicaliën. Vaak is deze informatie op websites van (specialty) koffiebranders te vinden.
Probeer sowieso eens specialty koffie. Geloof me, koffie hoort naar fruit te smaken!
Tegenwoordig hebben de specialty koffiemerken hele goede decaf-koffie in huis! Zeker de moeite waard om eens te proberen.
En vooral: wees mild voor jezelf.
En voor de theeleuten
Sorry dames, maar ook in thee zit cafeïne! Gelukkig wel een stuk minder dan in koffie. Net als bij koffie verschilt de hoeveelheid per soort: sommige theeën bevatten meer cafeïne dan andere, en thee uit de supermarkt bevat meestal wat meer.
De cafeïne in thee wordt ook wel theïne genoemd. Door de aanwezigheid van tannine wordt theïne trager opgenomen, waardoor het een ander effect heeft op je lichaam dan koffie. Wil je cafeïne helemaal vermijden? Kies dan voor een kruidenthee, zoals rooibos, gember of munt.
Kleine side note: matcha bevat de meeste cafeïne van alle theesoorten. Wees hier dus extra voorzichtig mee tijdens je zwangerschap.
In matcha zit gemiddeld 70mg cafeïne, vergelijkbaar met een kop koffie!
Één kopje koffie?
Je bent zwanger, natuurlijk let je op wat je eet en drinkt. Die kleine eet en drinkt namelijk gezellig met je mee. Wees mild voor jezelf en maak bewuste keuzes. Ik hoop je hiermee, met deze blog, een klein beetje te hebben geholpen.
Liefs, Tilly
